هیرکانیا (هیرکانی) نام سرزمینی است باستانی در جنوب و جنوب شرقی دریای خزر (کاسپین( که هم اکنون سه استان شمالی کشور(گیلان،مازندران،گلستان) و بخشهای حاشیه ای دریای خزر در جمهوری ترکمنستان را شامل میشود. هیرکانیا که واژه ای ایرانی - یونانی است در لغت به معنی سرزمین گرگها میباشد (هیرکان : گرگ). علت این نامگذاری همانگونه که هویداست مربوط به کثرت درندگان بویژه گرگ در این منطقه بوده است.به نحوی که حتی در دوران ساسانی به دلیل جلوگیری از هجوم زیاد گرگها، دیواری ساخته شد که هم اکنون به دیوار اسکندر شهرت دارد. ارتفاع آن ابتدا به دلیل ذکر شده حدود سه متر و بعدها برای کاربردهای دفاعی و نظامی به بیش از پنج متر ارتقاء یافت. این دیوار بعد از دیوار معروف چین طویل ترین دیوار و استحکامات جهان محسوب میشود که از کوهستان های خراسان شمالی تا درون دریای خزر کشیده شده است و هم اکنون کاوشها در بستر دریا برای شناسایی محدوده دقیق آن ادامه دارد . در حال حاضر بقایای آن در کمتراز سه کیلومتری شمال گنبد کاووس در استان گلستان قابل مشاهده است .

هیرکانیا را در زبان پارسی ورگانا ، ورکان ، هورکان ، گورگان و گرگان ، درزبان یونانی هیرکانیا و در زبان عربی جرجان میگفتند . مرکز ایالت هیرکانیا ، گرگان باستانی قلمداد می شود و علت نامگذاری آن نیز همین بوده است . . هیرکانیا بجز در دوره خاصی از حکومت اشکانیان که جزو خراسان بزرگ محسوب میشده است ، همواره جزو ایالات مستقل سرزمین پارس محسوب می گشته است . کاوشهای باستان شناسی قدمت گرگان قدیم را بیش از هفت هزار سال تخمین میزند و اولین محل استقرار آریایی ها در سرزمین ایران کنونی بوده است . هیرکانیا و مردمش همواره وفادار به سرزمین و حکومت ایران بوده اند به نحوی که میتوان گفت به همراه مادها ، اولین ایالت هم پیمان کورش کبیر بوده اند که در تشکیل امپراتوری هخامنشی – ایرانی- سهم بسزایی داشته اند . طبق تاریخ هیرکانی ها قومی جنگجو که در سوارکاری و تیر اندازی بی همتا بوده اند . به همین علت به عنوان پیش قراولان و خط شکن در راس سپاه هخامنشی میجنگیدند .

هیرکانیا بر طبق قانون شهروندی هخامنشیان به دلیل آریایی بودن و وفاداری به پارسیان « ایرانی » محسوب میشدند و از نظر نظامی و اقتصادی پشتیبان حکومت مرکزی بودند .

هیرکانی ها به عنوان هم پیمان اشکانیان نیز نقش بسزایی در بیرون راندن سلوکیان متجاوز از ایران زمین ایفا نمودند ...

در خور توجه اینکه منظور از گرگان باستانی ، سرزمین و شهری است که در دوره اسلامی جرجان خوانده میشد ( به دلیل اینکه در زبان عربی حرف « گ » وجود ندارد گرگان را جرجان میگفتند ) جرجان از ایالات آباد و پر رونق کشور بوده است که مهد هنر و فرهنگ و مامن دانشمندان و فرهیختگان فراوانی بود که در دوران هرج و مرج و لجام گسیختگی بعد از اسلام و ورود اعراب به آنجا پناه میبردند . ویرانه های جرجان هم اکنون در گنبد کاووس قرار دارد .

لازم به ذکر است وبلاگ هیرکانیا به این دلیل راه اندازی شده است که ناگفته های تاریخی این سرزمین ارزشمند را به دوستداران فرهنگ و تاریخ ایران زمین ارائه کند و همچنین شبهاتی را که در چند دهه اخیر به علت سیاستی غلط در تغییر نامگذاری به وجود آمده است را تا حدودی رفع نماید .

به امید اورمزد یگانه در پستهای بعدی بصورت جداگانه و تا حد توان صفحات آشنا و نا آشنای تاریخ هیرکانیا نگاشته خواهد شد .

لازم بذکر است به موازات این وبلاگ ، وبلاگی به نام « کهن نامه » نیز راه اندازی شده است که به ثبت و نگارش متون کهن پیش از اسلام از جمله داستانها ، افسانه ها ، نیایشها و ... خواهد پرداخت . از علاقه مندان به کهن نگاشته ها و داشته های فرهنگ و تمدن پیش از اسلام دعوت میگردد با مراجعه به « کهن نامه » در صورت تمایل ، خواسته ها و داشته های خود را در این زمینه با ما در میان بگذارند تا همه با کمک یکدیگر گامی در پاسداشت این میراث ملی برداریم .